Lis 04

Dni tygodnia po gruzińsku

Bierzemy na warsztat dni tygodnia. Do tego w wersji premium, czyli poznamy nazwy dni, jak powiedzieć „w danym dniu” i cyklicznie, w dane dni tygodnia.

ორშაბათია_

Dlaczego warto nauczyć się dni tygodnia? To dość oczywiste. Ale poznanie samych słów nie da nam zbyt wiele, jeszcze trzeba wiedzieć, jak ich używać w zdaniach. Zacznijmy zatem od postaw, czyli nowych słów:

ორშაბათი – poniedziałek (orszabati)

სამშაბათი – wtorek (samszabati)

ოთხშაბათი – środa (otchszabati)

ხუთშაბათი – czwartek (chutszabati)

პარასკევი – piątek (p’arask’ewi)

შაბათი – sobota (szabati)

კვირა – niedziela (ale też tydzień; k’wira)

Udało Ci się przeczytać wszystkie siedem słów? To na pewno widzisz już ich wspólny element. Słowo sobota, czyli შაბათი stanowi podstawę czterech innych nazw dni tygodnia. Czyli do „soboty” dodajemy dwa, trzy, cztery i pięć. Jeśli nie znasz jeszcze tych cyfr, przeczytaj tekst o liczbach 1-10.

Jaki jest zatem sposób na szybkie zapamiętanie dni tygodnia? Od poniedziałku do czwartku bierzemy jako podstawę słowo შაბათი, czyli sobotę, i dodajemy tyle dni, ile od niej upłynęło. Co ciekawe, słowo შაბათი, jak już można się domyślić po brzmieniu, ma korzenie w hebrajskim, a niedziela, კვირა, w greckim. Przez to widać, jak bardzo język jest powiązany z historią i religią na terenach dawnej Gruzji. Co do პარასკევი nie znam źródłosłowu, ale jeśli Ty znasz, to pisz! Ale tyle dygresji, wracamy do gramatyki 🙂

Poznaliśmy już nazwy dni tygodnia, teraz czas na zwroty „w poniedziałek”, „we wtorek” itd. Podstawą jest dla nas III przypadek, o którym możesz przeczytać tutaj. Jego końcówką jest -ს (s) i to tę literę dodajemy do słowa. Jeśli nazwa dnia tygodnia kończy się na -ი, wtedy ta litera „odpada” od słowa i dokładamy końcówkę przypadka bezpośrednio do spółgłoski. W przypadku innej samogłoski – mamy tylko კვირა w tej grupie – końcówkę przypadka dołączamy bezpośrednio do słowa. By rozwiać wątpliwości, napiszmy wszystkie formy:

ორშაბათს – w poniedziałek

სამშაბათს – we wtorek

ოთხშაბათს – w środę

ხუთშაბათს – w czwartek

პარასკევს – w piątek

შაბათს – w sobotę

კვირას – w niedzielę (NIE oznacza to w tygodniu!)

O tym, jak powiedzieć „w tygodniu”, przeczytacie w kolejnym tekście. A teraz przejdźmy do ostatniego elementu, czyli jak powiedzieć, że coś robimy cyklicznie, w poniedziałki, wtorki itd. Jako podstawę bierzemy nasze 7 słów i dodajemy do nich końcówkę -ობით (obit). Tradycyjnie, jak to było z III przypadkiem, -ი będziemy odrzucać, a słowo კვირა bierzemy jako całość. Z tego powstaną nam następujące formy:

ორშაბათობით

სამშაბათობოთ

ოთხშაბათობით

ხუთშაბათობით

პარასკეობით*

შაბათობით

კვირაობით

Zachowajcie uwagę przy piątkach, czyli przy słowie z gwiazdką. Tutaj wypada nam całe -ვი. Na koniec mały bonusik. Wiecie jak powiedzieć po gruzińsku weekend, czyli bardzo popularne, choć mało polskie słowo? Gruzini nie używają angielskiego odpowiednika, ponieważ mają swój შაბათ-კვირა 🙂

To co, w jakie dni tygodnia uczycie się gruzińskiego?