Kwi 01

Przeczenie w azerskim

Jeśli chcesz zaprzeczyć czemuś po azersku, najpierw musisz poznać odmianę czasownika i na niej zbudować resztę. Przy negacji z być wystarczy jedno słowo i końcówki tego czasownika.

Przygodę z negacja zaczynam od odmiany czasownika być, ponieważ ten już został rozpracowany tutaj. On też będzie niezbędny, by przejść dalej. Nowym elementem będzie słówko deyil, do którego będziemy doklejać odpowiednie sufiksy osobowe. Jak już pewno wiesz, praktycznie wszystkie konstrukcje w języku azerskim opierają się na sufiksach, a najważniejsze elementy zdania znajdują się na jego końcu. Również czasownik, w przeczeniu i twierdzeniu, powinien zostać umieszczony na końcu zdania.

Zobaczmy, jak to wygląda w praktyce. Dla przykładu weźmy słowo: ana – matka i rozpiszmy zdanie przeczące dla każdej osoby:

Mən ana deyiləm. (Ja nie jestem matką)

Sən ana deyilsən. (Ty nie jesteś matką)

O ana deyildir. = O ana deyil. (Ona nie jest matką)

* Wpisane zostały obie formy, ponieważ znaczenie jest takie samo, jedna częściej pomija się –dir i w 3 osobie liczby pojedynczej i mnogiej jest samo deyil. Końcówka –dir nie jest pomijana w języku formalnym.

Biz ana deyilik. (My jesteśmy matkami)

Siz ana deyilsiniz. (Wy jesteście matkami)

*Jak już pisałam wcześniej, końcówkę dla siz (wy/Pan/Pani/Państwo), czyli –siniz wymawiamy często z pominięciem –ni-. Oznacza to, że brzmi “siz”. Jednak w zapisie nie pomijamy żadnej z liter.

Onlar ana deyil. (One są matkami)

Jeśli pod słowo ana podstawimy jakiekolwiek inne, na przykład müəllim czyli nauczyciel, to należy pamiętać, że o i onlar są słowami “uniwersalnymi” – w języku azerskim nie ma rodzajów, dlatego zdanie:

O müəllim deyil.

będzie oznaczało, że nauczycielem nie jest zarówno on, jak i ona.

Po przestudiowaniu tych przykładów wiesz już, że końcówki czasownika być zawsze będą dokładane do słowa przeczenia – w tym przypadku “deyil”. W zdaniach twierdzących te same końcówki czasownika być będziemy dokładać do rzeczowników lub przymiotników/liczebników.

Do takiego zdania możesz jeszcze dołączyć na początku słowo nie – yox – w celu podkreślenia lub zbudowania pełnej odpowiedzi. Przykładowe zdanie będzie wyglądało następująco:

Yox, mən uşaq deyiləm. (Nie, nie jestem dzieckiem).

Jeśli chcesz poćwiczyć tę konstrukcję, rozpisz dla wszystkich osób zdania ze słowami:

tələbə (uczeń), qadın (kobieta), yaxşı (dobry).

Swoje odpowiedzi możesz pisać w komentarzach.