Wrz 23

Znasz się na gruzińskim zegarku? cz. 1

Poznanie godzin to kolejny etap po nauczeniu się liczebników od 1 do 100. A jak podaje się pełne godziny i połówki po gruzińsku? O tym dowiesz się z tego tekstu.

Do podawania pełnej godziny po gruzińsku potrzebne są trzy elementy: liczebniki od 1 do 12, podstawy IV przypadka i dwa słowa: godzina i połowa.

Powtórkę liczebników znajdziesz tutaj. Jeśli już znasz to 12 słów, zaczynamy naszą przygodę z godzinami. Tym razem dość nietypowo jak na tę stronę – od pytania. Podobnie jak po polsku, pytamy: Która jest godzina? czyli

რომელი საათი არის? (romeli saati aris)

რომელი – który, która, które (pamiętaj, że w gruzińskim nie mamy rodzajów)

საათი – 1.godzina, 2. zegar, zegarek (podobnie jak po rosyjsku)

Możemy również zapytać: რომელი საათია? Co oznacza dokładnie to samo, tylko czasownik „jest” został skrócony do pierwszej litery. Jeśli nie znasz tej gruzińskiej sztuczki gramatycznej, przeczytaj ten tekst.

Jeśli już zrozumiemy pytanie, czas nauczyć się prostej odpowiedzi. Najłatwiej jest wstawić w miejsce słowa pytającego (czyli naszego „która”) odpowiednią godzinę, czyli:

o 3:00 powiemy:   სამი საათია = სამი საათი არის. (sami saatia = sami saati aris)

11:00 – თერთმეტი საათია = თერთმეტი საათი არის. (tertmet’i saatia tertmet’i saati aris)

Ale o godzinie pierwszej, jak po polsku nie powiemy jeden – ერთი (erti) – tylko pierwsza – პირველი (pirweli).

Proste, prawda? To czas na poziom wyżej, czyli podawanie połówek. Przyda się nam teraz słowo ნახევარი (nachewari), czyli połowa. Polskie „wpół do piątej” Gruzini zastępują chyba nawet prostszą konstrukcją: jest pół piątej. By to stworzyć potrzebujemy zastosować Genitiv, czyli IV przypadek. Jego końcówki to -ის, -ს, ale w przypadku liczb tylko ta pierwsza będzie miała zastosowanie. Usuwamy ostatnią literę z liczebnika i w tym miejscu wstawiamy końcówkę Genitivu. Tyle teorii, a w praktyce wygląda to tak:

ორი – ორის ნახევარი (ori – oris nachewari)

რვა – რვის ნახევარი (rwa – rwis nachewari)

ცხრა – ცხრის ნახევარი (cchra – cchris nachewari)

Jak widzicie, znika ostatnia litera liczebnika i w to miejsce wpada -ის, a słowo ნახევარი (połowa) pozostaje niezmienione. Należy być czujnym w przypadku liczebnika jeden (ერთი). Jeśli chcemy powiedzieć „wpół do pierwszej”, wtedy słowo ერთი zmienia się  znów na პირველი.

Wróćmy do pytania რომელი საათი არის?

4:30 – ხუთის ნახევარია

2:30 – სამის ნახევარია

12:30 – პირველის ნახევარია

Teraz wystarczy tylko trochę poćwiczyć. A w następnych częściach kolejne porcje wiedzy o godzinach.